Décret tertiaire: de energiebesparingsplicht voor utiliteitsgebouwen in Frankrijk en de OPERAT-aangifte

Wat is het décret tertiaire?

Het décret tertiaire, inmiddels Éco Énergie Tertiaire genoemd, verplicht eigenaars en huurders van gebouwen voor handel, kantoren en publieke dienstverlening in Frankrijk om hun finale energieverbruik te verlagen. Het komt voort uit artikel 175 van de ELAN-wet van 23 november 2018 en Decreet nr. 2019-771 van 23 juli 2019, en staat in de artikelen L. 174-1 en R. 174-22 tot en met R. 174-32 van het Franse bouw- en woonwetboek. De uitwerking staat in het besluit van 10 april 2020, zoals gewijzigd.

Het gaat om energie, niet om broeikasgassen: de doelen zijn uitgedrukt in kilowattuur finale energie per vierkante meter per jaar. Een overstap naar een andere energiedrager mag de broeikasgasuitstoot van het gebouw echter niet verhogen.

Welke gebouwen vallen eronder?

De verplichting geldt voor private en publieke tertiaire activiteiten, ongeacht het jaar waarin het gebouw in gebruik is genomen, in drie gevallen. De eigenaar en, als die er is, de huurder zijn allebei verantwoordelijk en spreken in hun contracten af wie wat doet.

• Een gebouw van 1.000 m² of meer dat alleen voor tertiaire activiteiten wordt gebruikt.
• De delen van een gebouw met gemengd gebruik waarin tertiaire activiteiten zitten, als ze samen 1.000 m² of meer zijn.
• Een groep gebouwen op hetzelfde perceel of terrein met samen 1.000 m² of meer tertiaire oppervlakte.

De doelen: 40%, 50% en 60%

Op elke termijn moet een gebouw of gebouwdeel één van twee doelen halen: een relatief doel, een daling van het finale energieverbruik met ten minste 40% in 2030, 50% in 2040 en 60% in 2050 ten opzichte van een referentiejaar, of een absoluut doel, een verbruiksniveau in kWh per m² per jaar dat per besluit voor elk type activiteit is vastgesteld op basis van wat nieuwe gebouwen in die categorie verbruiken.

U kiest het referentiejaar zelf, maar het mag niet vóór 2010 liggen; voor gebouwen die er vanaf het begin onder vallen, ligt het tussen 2010 en 2022. Hebt u het vóór 30 september 2027 niet aangegeven, dan wordt het voor u vastgesteld op basis van het verbruik dat al op OPERAT staat. Het verbruik wordt gecorrigeerd voor het weer, en resultaten mogen over de hele of een deel van een vastgoedportefeuille worden samengevoegd.

De jaarlijkse aangifte op OPERAT

Elk jaar wordt het verbruik van het vorige kalenderjaar vóór 30 september aangegeven op OPERAT, het platform van ADEME: het verbruik over 2025 moet vóór 30 september 2026 binnen zijn. U geeft elk gebouw of gebouwdeel aan met de oppervlakte en de activiteit, en het verbruik per energiedrager: elektriciteit, gas, warmte- en koudenetten, stookolie en andere brandstoffen.

U kunt de aangifte delegeren aan een collega of een dienstverlener, maar u blijft verantwoordelijk voor de gegevens. U kunt ADEME ook toestemming geven uw meterdata op te halen bij de netbeheerders, zoals Enedis voor elektriciteit en GRDF voor gas, en sinds de zomer van 2023 kan andere software aangeven via de API van OPERAT. Ontbreken facturen voor het referentiejaar, dan kunnen de netbeheerders de gegevens leveren; de laatste drie jaar zijn het makkelijkst te krijgen.

Aanpassing, het attest en sancties

Een paar regels bepalen wat er gebeurt als een doel moeilijk haalbaar is, en wat er gebeurt als er niets wordt aangegeven.

• Aanpassing: een doel kan worden aangepast voor het type en de omvang van de activiteit, voor technische, architectonische of erfgoedbeperkingen, of voor kosten die duidelijk niet in verhouding staan tot de besparing. In dat laatste geval moet binnen vijf jaar na de eerste aangifte een technisch dossier op OPERAT worden ingediend, voor gebouwen die er vanaf het begin onder vallen dus vóór 30 september 2027.
• Attest: na elke jaarlijkse aangifte maakt OPERAT een digitaal attest met uw verbruik en uw doelen. U moet het beschikbaar stellen aan het personeel en, waar dat van toepassing is, aan het publiek, bijvoorbeeld op een prikbord of via een QR-code.
• Sancties: na een ingebrekestelling kan de overheid de namen publiceren van wie zijn verplichtingen niet nakomt. Een boete tot €1.500 voor een natuurlijke persoon en €7.500 voor een bedrijf volgt als u na een gemist doel geen actieprogramma indient of het niet uitvoert.

Décret tertiaire, BEGES en uw CO₂-voetafdruk

Het décret tertiaire telt energie; de BEGES, die Franse bedrijven met meer dan 500 werknemers elke vier jaar publiceren, telt broeikasgassen. Beide beginnen bij dezelfde facturen: de elektriciteit, het gas, de warmte en de brandstof die elke locatie verbruikt. Dat verbruik per locatie bijhouden, met de facturen erachter, dient beide, en het is ook de basis van uw Scope 1- en 2-emissies.

Zo doet u het in Greener Ahead

Greener Ahead doet geen aangifte op OPERAT: dat doet u, of de persoon aan wie u het delegeert. CO₂-boekhouding leest uw energiefacturen voor u en bewaart per locatie de elektriciteit, het gas, de warmte en de brandstof met de factuur erachter, dezelfde stukken die de OPERAT-aangifte nodig heeft, en maakt daar uw CO₂-voetafdruk van en, in BEGES-modus, uw BEGES. CO₂-boekhouding kost €1.495 per jaar exclusief btw, met onbeperkt gebruikers, en u kunt het 14 dagen gratis proberen zonder creditcard.

De doelen per termijn

Elk gebouw of gebouwdeel haalt op elke termijn het relatieve of het absolute doel.

Data om te onthouden

OPERAT blijft na de termijn open voor late aangiften, maar een late aangifte blijft te laat.