Een klimaattransitieplan beschrijft hoe een bedrijf zijn bedrijfsmodel aanpast aan een koolstofarme economie: de ambitie en doelen, de acties en investeringen om daar te komen, hoe het samenwerkt met leveranciers en klanten, de indicatoren die het volgt en wie verantwoordelijk is. Grote bedrijven die onder de ESRS rapporteren, maken zo’n plan openbaar; de vrijwillige EU-standaard vraagt bedrijven in sectoren met grote impact zonder plan of en wanneer zij er een zullen invoeren.
Wat een transitieplan is
Een klimaattransitieplan beschrijft hoe een bedrijf zijn activiteiten zal aanpassen om in een koolstofarme economie te passen: waar het wil uitkomen, wat het daarvoor gaat doen, wat dat kost en wie verantwoordelijk is. Het gaat verder dan het verminderen van emissies. Het beschrijft ook hoe producten, investeringen, leveranciers en het bedrijfsmodel zullen veranderen, en hoe het bedrijf omgaat met de risico’s en kansen van de transitie.
Het bouwt voort op twee dingen die u mogelijk al hebt. Een reductiedoel zegt hoe ver en tegen wanneer. Een decarbonisatieplan noemt de maatregelen die emissies verminderen. Het transitieplan verankert beide in de strategie van het bedrijf, met geld, governance en een manier om voortgang te volgen.
Wat er in een transitieplan hoort
De kaders verschillen in detail, maar vragen om dezelfde kern. Het kader van de Transition Plan Taskforce, waarvan de materialen nu worden beheerd door de IFRS Foundation, groepeert dit in vijf elementen.
- Grondslagen: uw ambitie en hoe die aansluit op uw strategie, inclusief uw doelen.
- Uitvoering: de acties in uw activiteiten, producten en diensten, en wat die betekenen voor uw financiën, inclusief geplande investeringen.
- Betrokkenheid: hoe u samenwerkt met leveranciers, klanten, vakgenoten en overheid om de ambitie te bereiken.
- Metrieken en doelen: de cijfers die u gebruikt om voortgang te sturen en aan te tonen, te beginnen met uw emissies per scope.
- Governance: wie het plan goedkeurt, wie ervoor verantwoordelijk is, en hoe het in besluiten en prikkels is verankerd.
Wie er een moet publiceren
Grote bedrijven die rapporteren onder de Europese standaarden voor duurzaamheidsrapportage (ESRS) maken hun transitieplan voor klimaatmitigatie openbaar, of verklaren dat zij er geen hebben. Banken en investeerders vragen om transitieplannen als onderdeel van hun eigen klimaatrisicobeheer, en beursgenoteerde bedrijven in verschillende landen worden geacht deze toe te lichten.
De vrijwillige EU-standaard (VSME) vereist geen plan. In de Uitgebreide module mag een bedrijf in een sector met hoge klimaatimpact dat een transitieplan heeft aangenomen, dit beschrijven, en een bedrijf dat dat niet heeft, moet zeggen of, en zo ja wanneer, het er een zal aannemen. Sectoren met hoge klimaatimpact zijn NACE-secties A tot en met H en M: van landbouw, mijnbouw, productie, energie, water en afval, bouw, handel en vervoer tot professionele, wetenschappelijke en technische activiteiten.
Hoe u er een schrijft
Voor de meeste bedrijven is de volgorde dezelfde.
- Begin met een volledige voetafdruk voor een basisjaar, zodat het plan uw werkelijke emissiebronnen dekt.
- Stel een doel voor Scope 1 en 2 vast, en bepaal hoe u Scope 3 behandelt.
- Som de maatregelen per bron op met hun verwachte reductie, kosten en timing, en controleer of zij samen het doel halen.
- Voeg toe wat verandert in het bedrijf: producten, investeringen, leveranciers en de risico’s die u moet beheren.
- Wijs de eigenaar van elk onderdeel aan, laat het plan door het management goedkeuren, en bepaal hoe u de voortgang elk jaar rapporteert.
Zo doet u het in Greener Ahead
CO₂-boekhouding in Greener Ahead geeft u de voetafdruk van het basisjaar voor Scope 1, 2 en alle 15 Scope 3-categorieën waar een transitieplan van uitgaat, en vergelijkt elk jaar met het basisjaar. Het kost €1.495 per jaar met onbeperkt aantal gebruikers, en u kunt het 14 dagen gratis proberen zonder betaalkaart. Klimaatstrategie, binnenkort beschikbaar, voegt reductiedoelen, een actieplan en een transitieplan toe dat op die voetafdruk is gebaseerd. Raadpleeg de prijspagina voor actuele details.
Doel, decarbonisatieplan en transitieplan vergeleken
De drie bouwen op elkaar voort. De meeste bedrijven schrijven ze in deze volgorde.
| Reductiedoel | Decarbonisatieplan | Transitieplan | |
|---|---|---|---|
| Antwoorden | Hoeveel, en tegen wanneer? | Welke maatregelen verminderen welke emissies? | Hoe verandert het bedrijf om daar te komen? |
| Bevat | Basisjaar, doeljaar, gedekte scopes, reductie | Maatregelen per bron met reductie, kosten, timing en eigenaar | Doel en maatregelen, plus investering, producten, leveranciers, risico’s en governance |
| Goedgekeurd door | Management | De mensen die de maatregelen beheren | Management of de raad van bestuur |
| Gevraagd door | Klanten, banken, de VSME (als u die hebt) | Meestal intern | ESRS, banken en investeerders, de VSME voor sectoren met grote impact |
Signalen dat een plan een lezer niet overtuigt
Banken en klanten die transitieplannen lezen, letten eerst op deze hiaten.
- Een doel zonder maatregelen, of maatregelen die niet optellen tot het doel.
- Geen geld: geen investeringsbedragen en geen koppeling met de begroting.
- Compensaties gepresenteerd als reducties.
- Geen eigenaar, geen goedkeuringsdatum en geen voortgangsrapport.
- Scope 3 weggelaten zonder uitleg, terwijl dit het grootste deel van de footprint is.
Bronnen en reikwijdte
- Europese Commissie: aanbeveling en standaard voor VSME 2025
- EFRAG: ondersteunende gids voor VSME over toelichting C3, GHG-reductiedoelen en klimaattransitie
- IFRS Foundation: bronnen van de Transition Plan Taskforce
Deze hulpmiddelen leggen een voorbereidingsworkflow uit. Controleer uw gekozen standaard en de vereisten van de ontvanger voordat u uw rapport deelt.
Joost ThissenOprichter
