Omnibus en CSRD: wat er veranderde voor duurzaamheidsrapportage, due diligence en de EU-taxonomie

Wat is de EU-Omnibus?

Omnibus is de naam die de Europese Commissie geeft aan pakketten die meerdere wetten tegelijk wijzigen om rapportage- en administratieve lasten te verlagen. Het eerste, Omnibus I, gepresenteerd op 26 februari 2025, herschreef de regels voor duurzaamheidsrapportage (CSRD), due diligence voor duurzaamheid (CSDDD), de EU-taxonomie en het mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens (CBAM). Sindsdien heeft de Commissie meer omnibuspakketten over andere onderwerpen voorgesteld, zoals digitale regels en milieuregels.

Omnibus I werd in twee stappen aangenomen: een stop-the-clock-richtlijn die de termijnen uitstelde, en Richtlijn (EU) 2026/470, aangenomen op 24 februari 2026, die de inhoud veranderde.

Stap één: de klok stilzetten

Richtlijn (EU) 2025/794, aangenomen op 14 april 2025, stelde de duurzaamheidsrapportage met twee jaar uit voor de bedrijven die met de boekjaren 2025 en 2026 zouden beginnen, en de start van de due diligence-verplichtingen met een jaar. Zo kreeg de wetgever tijd om het eens te worden over de inhoud voordat die bedrijven moesten beginnen.

Wie moet nog rapporteren onder de CSRD?

Verplichte duurzaamheidsrapportage geldt nu alleen nog voor EU-bedrijven met meer dan 1.000 werknemers en meer dan €450 miljoen netto-omzet, en voor niet-Europese groepen met meer dan €450 miljoen omzet in de EU in twee opeenvolgende jaren. Beursgenoteerde kleine en middelgrote ondernemingen vallen er niet meer onder. De nieuwe reikwijdte geldt voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen, en lidstaten moeten de wijzigingen uiterlijk 19 maart 2027 in nationaal recht omzetten.

Bedrijven die al over 2024 rapporteerden maar onder de nieuwe drempels vallen, kunnen door hun lidstaat worden vrijgesteld voor de boekjaren 2025 en 2026.

Lichtere regels voor wie eronder blijft vallen

Bedrijven die eronder blijven vallen, rapporteren volgens een vereenvoudigde versie van de Europese standaarden voor duurzaamheidsrapportage (ESRS), die de Commissie in juli 2026 vaststelde met veel minder verplichte datapunten. Sectorspecifieke standaarden zijn geschrapt, en de assurance blijft op beperkte zekerheid in plaats van over te gaan naar redelijke zekerheid. Taxonomierapportage is beperkt tot dezelfde grote bedrijven; andere mogen vrijwillig rapporteren.

De waardeketengrens

Voor alle anderen is de waardeketengrens de belangrijkste wijziging. Een bedrijf dat onder de CSRD rapporteert, mag van een bedrijf in zijn waardeketen met maximaal 1.000 werknemers niet meer duurzaamheidsinformatie eisen dan de vrijwillige EU-standaard (VSME) dekt, en het kleinere bedrijf mag verzoeken weigeren die verder gaan. De Commissie stelde de gedelegeerde handeling die dit regelt in juli 2026 vast, en de grens geldt vanaf boekjaar 2027. Banken vallen er niet onder; zij volgen hun eigen toezichtregels.

Een kleinere due diligence-richtlijn, later

De due diligence-richtlijn geldt nu alleen nog voor EU-bedrijven met meer dan 5.000 werknemers en meer dan €1,5 miljard omzet, en voor niet-Europese bedrijven met meer dan €1,5 miljard omzet in de EU, vanaf 26 juli 2029. De plicht om een klimaattransitieplan vast te stellen is geschrapt, de civiele aansprakelijkheid is aan het nationale recht overgelaten en boetes zijn begrensd op 3% van de wereldwijde omzet. Verzoeken aan zakenpartners met minder dan 5.000 werknemers zijn beperkt tot wat niet redelijkerwijs op een andere manier te verkrijgen is.

CBAM en de taxonomie

Hetzelfde pakket stelde importeurs die niet meer dan 50 ton CBAM-goederen per jaar invoeren vrij van het mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens. Een aparte handeling vereenvoudigde vanaf 2026 de sjablonen van de EU-taxonomie en laat bedrijven activiteiten weglaten die minder dan 10% van hun omzet, kapitaaluitgaven of operationele uitgaven uitmaken.

Wat het betekent als u er niet onder valt

Voor de meeste bedrijven schrapte de Omnibus een wettelijke plicht die ze nooit hadden, maar niet de vragen. Klanten hebben nog steeds cijfers nodig voor hun eigen verslagen, banken beoordelen nog steeds ESG-risico’s in hun kredieten en aanbestedingen vragen nog steeds om een CO₂-voetafdruk. Het verschil is dat een rapporterende klant niet meer mag vragen dan de vrijwillige standaard dekt. Eén vrijwillig rapport, één keer opgesteld en actueel gehouden, beantwoordt dus de meeste verzoeken.

Zo doet u het in Greener Ahead

Duurzaamheidsrapportage in Greener Ahead maakt een rapport volgens de vrijwillige EU-standaard (VSME), het referentiepunt van de waardeketengrens, met het bewijs achter elk antwoord en een vormgegeven rapport dat u met klanten en banken kunt delen. Het kost €995 per jaar met onbeperkt aantal gebruikers, en u kunt het 14 dagen gratis uitproberen zonder kaart. Raadpleeg de prijspagina voor actuele details.

Voor en na de Omnibus

De belangrijkste wijzigingen in één oogopslag.

Belangrijke data

Aanneming, inwerkingtreding en toepassing zijn verschillende momenten.

Vragen aan een klant die een vragenlijst stuurt

De antwoorden laten zien of de waardeketengrens geldt.

• Rapporteert u zelf onder de CSRD?
• Is dit verzoek voor dat verslag, of voor een ander doel?
• Welke van uw vragen gaan verder dan de vrijwillige standaard?
• Zou een rapport volgens de vrijwillige standaard het beantwoorden?