RapportagekeuzesBijgewerkt op 5 min leestijd

Omnibus en CSRD: wat er veranderde voor duurzaamheidsrapportage, due diligence en de EU-taxonomie

Wat de EU-Omnibus is, hoe de stop-the-clock-richtlijn en Richtlijn (EU) 2026/470 de duurzaamheidsrapportage veranderden, wie nog onder de CSRD moet rapporteren, de value chain cap voor bedrijven met maximaal 1.000 werknemers, de kleinere due diligence-richtlijn en wat het betekent voor bedrijven die er niet onder vallen.

Een schaar knipt een lang wit papieren lint tegen een groene achtergrond

De EU-Omnibus is het pakket dat de duurzaamheidsregels van de EU heeft ingeperkt. Richtlijn (EU) 2026/470, aangenomen op 24 februari 2026, beperkt de verplichte duurzaamheidsrapportage vanaf boekjaar 2027 tot bedrijven met meer dan 1.000 werknemers en €450 miljoen omzet, en verbiedt rapporterende klanten om van bedrijven in hun waardeketen met maximaal 1.000 werknemers meer te vragen dan de vrijwillige standaard (VSME) dekt. Due diligence geldt nu alleen nog voor bedrijven met meer dan 5.000 werknemers en €1,5 miljard omzet, vanaf juli 2029.

Wat is de EU-Omnibus?

Omnibus is de naam die de Europese Commissie geeft aan pakketten die meerdere wetten tegelijk wijzigen om rapportage- en administratieve lasten te verlagen. Het eerste, Omnibus I, gepresenteerd op 26 februari 2025, herschreef de regels voor duurzaamheidsrapportage (CSRD), due diligence voor duurzaamheid (CSDDD), de EU-taxonomie en het mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens (CBAM). Sindsdien heeft de Commissie meer omnibuspakketten over andere onderwerpen voorgesteld, zoals digitale regels en milieuregels.

Omnibus I werd in twee stappen aangenomen: een stop-the-clock-richtlijn die de termijnen uitstelde, en Richtlijn (EU) 2026/470, aangenomen op 24 februari 2026, die de inhoud veranderde.

De eerste wijziging: uitstel van de rapportagedeadlines

Richtlijn (EU) 2025/794, aangenomen op 14 april 2025, stelde de duurzaamheidsrapportage met twee jaar uit voor de bedrijven die met de boekjaren 2025 en 2026 zouden beginnen, en de start van de due diligence-verplichtingen met een jaar. Zo kreeg de wetgever tijd om het eens te worden over de inhoud voordat die bedrijven moesten beginnen.

Wie moet nog rapporteren volgens de CSRD?

Verplichte duurzaamheidsrapportage geldt nu alleen nog voor EU-bedrijven met meer dan 1.000 werknemers en meer dan €450 miljoen netto-omzet, en voor niet-Europese groepen met meer dan €450 miljoen omzet in de EU in twee opeenvolgende jaren. Beursgenoteerde kleine en middelgrote ondernemingen vallen er niet meer onder. De nieuwe scope geldt voor boekjaren die op of na 1 januari 2027 beginnen, en lidstaten moeten de wijzigingen uiterlijk 19 maart 2027 in nationaal recht omzetten. Controleer de wet van uw eigen land: Duitsland bijvoorbeeld had eind oktober 2026 zijn uitvoeringswet nog niet aangenomen.

Bedrijven die al over 2024 rapporteerden maar onder de nieuwe drempels vallen, kunnen door hun lidstaat worden vrijgesteld voor de boekjaren 2025 en 2026.

Lichtere regels voor wie eronder blijft vallen

Bedrijven die eronder blijven vallen, rapporteren volgens een vereenvoudigde versie van de Europese standaarden voor duurzaamheidsrapportage (ESRS), die de Commissie in juli 2026 vaststelde met veel minder verplichte datapunten. Die werd op 21 september 2026 gepubliceerd in het Publicatieblad als Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1563, treedt op 10 november 2026 in werking en geldt vanaf boekjaar 2027, met een keuze van versie voor 2026. Sectorspecifieke standaarden zijn geschrapt, en de assurance blijft op beperkte zekerheid in plaats van over te gaan naar redelijke zekerheid. Taxonomierapportage is beperkt tot dezelfde grote bedrijven; andere mogen vrijwillig rapporteren.

De value chain cap

Voor alle anderen is de value chain cap de belangrijkste wijziging. Een bedrijf dat onder de CSRD rapporteert, mag van een bedrijf in zijn waardeketen met maximaal 1.000 werknemers niet meer duurzaamheidsinformatie eisen dan de vrijwillige EU-standaard (VSME) omvat, en het kleinere bedrijf mag verzoeken weigeren die verder gaan. De Commissie stelde de gedelegeerde handeling die dit regelt in juli 2026 vast, en de cap geldt vanaf boekjaar 2027. Banken vallen er niet onder; zij volgen hun eigen toezichtregels.

Een kleinere due diligence-richtlijn, later

De due diligence-richtlijn geldt nu alleen nog voor EU-bedrijven met meer dan 5.000 werknemers en meer dan €1,5 miljard omzet, en voor niet-Europese bedrijven met meer dan €1,5 miljard omzet in de EU, vanaf 26 juli 2029. De plicht om een klimaattransitieplan vast te stellen is geschrapt, de civiele aansprakelijkheid is aan het nationale recht overgelaten en boetes zijn begrensd op 3% van de wereldwijde omzet. Verzoeken aan zakenpartners met minder dan 5.000 werknemers zijn beperkt tot wat niet redelijkerwijs op een andere manier te verkrijgen is.

CBAM en de taxonomie

Hetzelfde pakket stelde importeurs die niet meer dan 50 ton CBAM-goederen per jaar invoeren vrij van het mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens. Een aparte handeling vereenvoudigde vanaf 2026 de sjablonen van de EU-taxonomie en laat bedrijven activiteiten weglaten die minder dan 10% van hun omzet, kapitaaluitgaven of operationele uitgaven uitmaken.

Wat het betekent als u er niet onder valt

Voor de meeste bedrijven schrapte de Omnibus een wettelijke plicht die ze nooit hadden, maar niet de vragen. Klanten hebben nog steeds cijfers nodig voor hun eigen verslagen, banken beoordelen nog steeds ESG-risico’s in hun kredieten en aanbestedingen vragen nog steeds om een CO₂-voetafdruk. Het verschil is dat een rapporterende klant niet meer mag vragen dan de vrijwillige standaard omvat. Eén vrijwillig rapport, één keer opgesteld en actueel gehouden, beantwoordt dus de meeste verzoeken.

Zo doet u het in Greener Ahead

Duurzaamheidsrapportage in Greener Ahead maakt een rapport volgens de vrijwillige EU-standaard (VSME), het referentiepunt voor de value chain cap, met het bewijs achter elk antwoord en een vormgegeven rapport dat u met klanten en banken kunt delen. Dit kost €99 per maand voor onbeperkt veel gebruikers.

Voor bedrijven die eronder blijven vallen, begint CSRD-rapportage bij de dubbele materialiteitsanalyse en vraagt het alleen de toelichtingen uit de herziene ESRS die daaruit volgen, met het bewijs waar uw assurance-verlener om zal vragen, voor €499 per maand. U kunt beide 14 dagen gratis uitproberen zonder creditcard. Controleer de prijspagina voor de actuele details.

Voor en na de Omnibus

De belangrijkste wijzigingen in één oogopslag.

Duurzaamheidsregels van de EU voor en na Omnibus I
VoorNa
Wie moet rapporteren (EU-bedrijven)Grote ondernemingen die aan twee van drie groottecriteria voldoen, en beursgenoteerde kleine en middelgrote ondernemingenMeer dan 1.000 werknemers en €450 miljoen omzet
RapportagestandaardVolledige ESRS, sectorstandaarden geplandVereenvoudigde ESRS, geen sectorstandaarden
AssuranceBeperkte zekerheid, later redelijke zekerheidAlleen beperkte zekerheid
Verzoeken aan kleinere bedrijven in de waardeketenGeen grensBegrensd tot de vrijwillige standaard voor bedrijven met maximaal 1.000 werknemers
Scope van due diligenceMeer dan 1.000 werknemers en €450 miljoen omzetMeer dan 5.000 werknemers en €1,5 miljard omzet
Start van due diligenceVanaf 2027, gefaseerd26 juli 2029
CBAM-verplichtingenElke importeur boven €150 per zendingImporteurs boven 50 ton per jaar

Belangrijke data

Aanneming, inwerkingtreding en toepassing zijn verschillende momenten.

Data van Omnibus I
DatumWat er gebeurde
26 februari 2025De Commissie presenteert Omnibus I
14 april 2025Stop-the-clock-richtlijn aangenomen
24 februari 2026Richtlijn (EU) 2026/470 aangenomen
3 juli 2026De Commissie stelt de vereenvoudigde ESRS en de vrijwillige standaard vast
1 januari 2027Nieuwe scope en de waardeketengrens gelden voor boekjaren die op of na deze datum beginnen
19 maart 2027Uiterste datum voor lidstaten om de wijzigingen in nationaal recht om te zetten
26 juli 2029Due-diligenceverplichtingen gaan in

Vragen aan een klant die een vragenlijst stuurt

De antwoorden laten zien of de waardeketengrens geldt.

  • Rapporteert u zelf onder de CSRD?
  • Is dit verzoek voor dat verslag, of voor een ander doel?
  • Welke van uw vragen gaan verder dan de vrijwillige standaard?
  • Zou een rapport volgens de vrijwillige standaard het beantwoorden?

Bronnen en scope

Deze gids helpt u bij de voorbereiding. Controleer voordat u het rapport deelt welke eisen de gekozen standaard stelt en welke gegevens de ontvanger nodig heeft.

Meer gidsen voor uw rapportage