Is duurzaamheidsrapportage verplicht voor uw bedrijf?

Het korte antwoord

Voor bijna elk bedrijf met 1.000 of minder werknemers verplicht het EU-recht geen duurzaamheidsrapport. De Omnibus I-richtlijn, Richtlijn (EU) 2026/470, is vastgesteld op 24 februari 2026 en op 18 maart 2026 in werking getreden. Die beperkt de verplichte rapportage onder de CSRD tot ondernemingen die in het boekjaar zowel een netto-omzet van €450 miljoen als gemiddeld 1.000 werknemers overschrijden.

Beide drempels, niet slechts één van beide. Een onderneming met 1.200 werknemers en €300 miljoen omzet valt buiten de reikwijdte, en hetzelfde geldt voor een onderneming met 400 werknemers en €600 miljoen. Beursgenoteerde mkb-bedrijven vallen ook buiten de reikwijdte. De nieuwe reikwijdte geldt voor boekjaren die beginnen op of na 1 januari 2027. Lidstaten hebben tot 19 maart 2027 om de wijziging om te zetten in nationaal recht, dus controleer voor de boekjaren 2025 en 2026 de regels in uw eigen land.

Waarom u toch nog om informatie wordt gevraagd

De wettelijke verplichting ligt bij grote ondernemingen, maar de vragen bereiken iedereen. Een klant binnen de CSRD moet rapporteren over zijn waardeketen. Een klant buiten de CSRD kan toch vragen om informatie omdat zijn inkoopbeleid dat voorschrijft. Banken beoordelen klimaat- en milieurisico onder hun eigen toezichtregels, en verzekeraars en publieke aanbestedingen stellen hun eigen eisen. Geen van deze is afhankelijk van de CSRD-drempels.

Dus het eerlijke antwoord op “moeten wij rapporteren?” is meestal: niet wettelijk, maar in de praktijk zal iemand erom vragen. De nuttige vraag is hoe u één keer antwoord geeft in plaats van voor elke klant, bank en aanbesteding een andere vragenlijst in te vullen.

De value chain cap beperkt wat een rapporterende klant mag vragen

Op 3 juli 2026 heeft de Commissie een gedelegeerde handeling vastgesteld over de vrijwillige standaard, die ook de value chain cap regelt. Die beschermt bedrijven met niet meer dan 1.000 werknemers in de waardeketen van een rapporterende onderneming. Een rapporterende onderneming mag van hen niet meer informatie verlangen dan de vrijwillige standaard omvat, en een beschermd bedrijf mag verzoeken weigeren die daarbuiten gaan. Een klant die meer vraagt, moet aangeven om welke extra informatie het gaat en dat u die mag weigeren.

De value chain cap is smaller dan het klinkt. Die geldt voor informatie die wordt verzameld voor duurzaamheidsrapportage op grond van de Jaarrekeningrichtlijn. Een contract dat u hebt getekend, andere nationale of EU-wetgeving en de eigen risicobeoordeling van een bank blijven gewoon gelden. Voor rapportage over de waardeketen geldt de cap vanaf boekjaar 2027, en de handeling treedt pas in werking na publicatie in het Publicatieblad. Controleer de definitieve tekst voordat u zich op een weigeringsrecht beroept.

Wat u in plaats daarvan kunt doen: één vrijwillig rapport

De vrijwillige standaard, tot nu toe bekend als VSME, is precies voor deze situatie geschreven. Ondernemingen met maximaal 1.000 werknemers mogen deze gebruiken. De Basic-module bevat elf toelichtingen, van energie en emissies tot personeelsbestand en zakelijk gedrag, en de optionele Uitgebreide module voegt er negen toe. Voor een onderneming met tien of minder werknemers zijn enkele van de zwaardere milieu-toelichtingen vrijwillig.

Stel het één keer op, bewaar het bewijs bij elk cijfer en stuur hetzelfde rapport naar elke klant, bank of aanbesteding die erom vraagt. Bij Greener Ahead kost het VSME-rapport €995 per jaar voor onbeperkt veel gebruikers, en u kunt het 14 dagen gratis proberen zonder creditcard. Kijk op de prijspagina voor de actuele details.

Welke regels gelden voor welk verzoek

Noteer voordat u antwoordt wie het vraagt en waarom. Dezelfde vraag betekent iets anders als die komt van een klant die onder de CSRD rapporteert, een klant die dat niet doet, een bank of een aanbesteding. De tabel vat de algemene positie onder EU-recht samen; nationale regels, contracten en sectorspecifieke regels kunnen daarop aanvullingen geven.

Wat u eerst uitzoekt

Een korte controle voorkomt het meeste heen-en-weer gemail. Vraag de verzoeker om alles wat u niet uit het verzoek zelf kunt afleiden, en bewaar hun antwoord bij het register.

• Wie vraagt het, en is de informatie voor zijn CSRD-rapportage of voor een ander doel?
• Welke entiteit, vestigingen en welk boekjaar valt onder het verzoek?
• Is er een contractuele bepaling die u al verplicht om duurzaamheidsinformatie te verstrekken?
• Dekt een vrijwillig rapport het verzoek, en welke vragen gaan daarbuiten?
• Welk formaat en welke deadline heeft de verzoeker nodig?

Data om te onthouden

Vaststelling, inwerkingtreding en toepassing zijn verschillende momenten. Houd ze uit elkaar wanneer u een verzoek leest of uw antwoord toelicht.