RapportagekeuzesBijgewerkt op 4 min leestijd

Materialiteitsmatrix maken: stap voor stap

Wat een materialiteitsmatrix is, hoe u onderwerpen scoort op impact en financieel belang, wie u betrekt, hoe u de matrix tekent en leest, hoe deze samenhangt met dubbele materialiteit, en wanneer u er geen nodig hebt.

Rijen groene, oranje en blauwe stickers op een witte muur

Een materialiteitsmatrix is een diagram dat duurzaamheidsonderwerpen op twee assen plaatst, meestal de impact die uw bedrijf heeft op mens en milieu en het financiële effect dat het onderwerp heeft op uw bedrijf. Onderwerpen die op een van beide assen de drempel halen, zijn materieel onder dubbele materialiteit; in de klassieke versie bevat de rechterbovenhoek de prioriteiten. Stel de matrix op uit een lange lijst van onderwerpen, gescoord met bewijs en getoetst bij stakeholders, en laat de directie die goedkeuren.

Wat een materialiteitsmatrix is

Een materialiteitsmatrix is een grafiek waarin duurzaamheidsthema’s op twee assen worden geplaatst om te laten zien welke het belangrijkst zijn. In de klassieke versie laat de ene as zien hoe belangrijk een thema is voor stakeholders en de andere hoe belangrijk het is voor de onderneming. In de versie met dubbele materialiteit laat de ene as de impact van de onderneming op mens en milieu zien, en de andere het financiële effect dat het thema op de onderneming heeft.

De matrix is een manier om het resultaat van een materialiteitsbeoordeling te presenteren, niet de beoordeling zelf. Noch de Europese rapportagestandaarden, noch de GRI Standards vereisen de afbeelding; zij vereisen de beoordeling en een uitleg van hoe die is uitgevoerd.

De stappen

Een materialiteitsbeoordeling die standhoudt, volgt dezelfde volgorde.

  • Breng uw onderneming in kaart: activiteiten, locaties, waardeketen en de mensen die worden geraakt.
  • Stel een lange lijst met onderwerpen op, bijvoorbeeld op basis van de Europese rapportagestandaarden of de VSME.
  • Scoor de impact van elk onderwerp op mens en milieu, met bewijs.
  • Scoor het financiële effect van elk onderwerp op de onderneming: risico’s en kansen.
  • Vraag stakeholders, zoals werknemers, klanten, leveranciers, banken en buren, om de scores te toetsen.
  • Stel een drempel vast, teken de matrix en laat het management het resultaat goedkeuren.
  • Leg vast welke methode en bronnen u hebt gebruikt en wie u hebt geraadpleegd.

Hoe u scoort

Gebruik een eenvoudige schaal, bijvoorbeeld 1 tot 5. Kijk bij een negatieve impact naar de ernst: hoe ernstig deze is, hoeveel mensen of hoeveel van het milieu erdoor wordt getroffen, en hoe moeilijk het is om dit te herstellen. Weeg bij een impact die nog niet heeft plaatsgevonden ook mee hoe waarschijnlijk die is. Voor de financiële as combineert u hoe groot het effect op kosten, omzet of financiering kan zijn met hoe waarschijnlijk het is.

Baseer de scores waar mogelijk op feiten: uw CO₂-voetafdruk, ongevallencijfers, klachten, klantvereisten, energiekosten. Een score die alleen op meningen berust, is moeilijk te verdedigen.

Hoe leest u een materialiteitsmatrix?

Trek op elke as een drempellijn. Bij dubbele materialiteit is een onderwerp materieel als het op een van beide assen de drempel haalt: een grote impact op mens of milieu is al voldoende, ook als het de onderneming nog niets kost. In de klassieke matrix zijn de onderwerpen in de rechterbovenhoek de prioriteiten. Materiële onderwerpen hebben in uw rapport een beleid, acties, doelstellingen en cijfers nodig.

Wanneer u er geen nodig hebt

De vrijwillige EU-standaard (VSME) vraagt niet om een materialiteitsbeoordeling. Wel vraagt deze dat u elke toelichting rapporteert als die op uw onderneming van toepassing is. Een matrix is nog steeds nuttig om de prioriteiten van uw strategie te kiezen, maar is voor een VSME-rapport geen rapportagevereiste.

Onder de herziene ESRS, die gelden vanaf boekjaar 2027, mag een bedrijf ook top-down, op onderwerpniveau, beslissen of een onderwerp materieel is, zonder elke impact, elk risico en elke kans te scoren. De matrix toont dan de gescoorde onderwerpen, en de andere dragen hun onderbouwing in plaats van een score.

Zo doet u het in Greener Ahead

CSRD-rapportage in Greener Ahead tekent de matrix vanuit uw dubbele materialiteitsanalyse: per onderwerp de hoogste impactscore en financiële score tegenover de drempel, zodat een onderwerp boven de lijn op een van beide assen materieel is. Het stelt impacts, risico’s en kansen voor uw activiteiten voor, bewaart bewijs en onderbouwing bij elke score, en de materiële onderwerpen bepalen welke ESRS-toelichtingen u rapporteert. Het kost €499 per maand met onbeperkt gebruikers.

Rapporteert u volgens de vrijwillige standaard, dan gebruikt Duurzaamheidsrapportage (€99 per maand) de toets ‘indien van toepassing’ en is geen matrix nodig. U kunt beide 14 dagen gratis proberen, zonder creditcard. Kijk op de prijzenpagina voor de actuele details.

Voorbeeldscores

Scores voor een fictieve drukkerij op een schaal van 1 tot 5, met een drempel van 3 op een van beide assen.

Voorbeeld van materialiteitsscores voor een drukkerij
OnderwerpImpact op mens en milieuFinancieel effect op het bedrijfMaterieel?
Energie en emissies44Ja
Papier en andere grondstoffen43Ja
Inkten en chemicaliën32Ja, vanwege de impact
Gezondheid en veiligheid43Ja
Opleiding en vaardigheden23Ja, vanwege het financiële effect
Biodiversiteit21Nee
Gegevensbescherming22Nee

Fouten die een matrix nutteloos maken

Lezers en auditors zien deze snel.

  • Elk onderwerp blijkt uiteindelijk materieel.
  • Scores op basis van meningen zonder bewijs.
  • Alleen de directie is geraadpleegd.
  • Impact en financieel effect op één as samengevoegd.
  • Eén keer gemaakt en nooit geactualiseerd.

Bronnen en scope

Deze gids helpt u bij de voorbereiding. Controleer voordat u het rapport deelt welke eisen de gekozen standaard stelt en welke gegevens de ontvanger nodig heeft.

Meer gidsen voor uw rapportage