Klimaatrisicoanalyse voor bedrijven: fysieke en transitierisico’s stap voor stap

Wat is een klimaatrisicoanalyse?

Een klimaatrisicoanalyse kijkt hoe klimaatverandering een bedrijf kan schaden: door het weer zelf, de fysieke risico’s, en door de overstap naar een koolstofarme economie, de transitierisico’s. Ze is de andere kant van een CO₂-voetafdruk. De voetafdruk meet het effect van het bedrijf op het klimaat; de risicoanalyse meet het effect van het klimaat op het bedrijf. De categorieën komen van de Task Force on Climate-related Financial Disclosures (TCFD), waarvan de aanbevelingen nu voortleven in de IFRS S2-standaard van de ISSB.

Fysieke risico’s

Fysieke risico’s komen voort uit het weer en het klimaat:

• Acuut: overstromingen, stormen, hittegolven, bosbranden en droogte die locaties beschadigen, de productie stilleggen of aanvoerroutes afsnijden.
• Chronisch: stijgende temperaturen, veranderende neerslag, waterschaarste en zeespiegelstijging, die de kosten over de jaren verhogen, bijvoorbeeld voor koeling, water en verzekeringen.
• Indirect: dezelfde gevaren bij leveranciers, in havens en op transportroutes, die u bereiken als late leveringen of hogere prijzen.

Transitierisico’s

Transitierisico’s komen voort uit de reactie op klimaatverandering:

• Beleid en recht: CO₂-beprijzing, energiebelastingen, het mechanisme voor koolstofcorrectie aan de grens en strengere regels voor producten en groene claims.
• Markt: klanten die kiezen voor leveranciers met minder CO₂, en veranderende energie- en grondstofprijzen.
• Technologie: koolstofarme alternatieven die huidige apparatuur of producten minder concurrerend maken.
• Reputatie: gezien worden als achterblijver, of klimaatclaims maken die u niet kunt onderbouwen.

Wie erom vraagt

De gids van de Europese Centrale Bank uit 2020 en de richtsnoeren van de Europese Bankautoriteit over ESG-risico’s uit 2025 verwachten dat banken klimaatrisico’s beheersen in hun kredietverlening, dus vragen bankvragenlijsten kredietnemers naar de fysieke risico’s op hun locaties en hun blootstelling aan de transitie. De vrijwillige EU-standaard (VSME) vraagt in de Uitgebreide module of het bedrijf klimaatgerelateerde gevaren en transitiegebeurtenissen heeft vastgesteld, hoe blootstelling en gevoeligheid zijn beoordeeld, over welke tijdshorizonnen en welke aanpassingsmaatregelen het heeft genomen. De EU-taxonomie vereist een klimaatrisicobeoordeling voordat een activiteit als afgestemd kan gelden.

Zes stappen voor uw bedrijf

Een eerste analyse kan met openbare gegevens in een paar dagen:

• Zet op een rij wat getroffen kan worden: uw locaties met adressen, uw belangrijkste leveranciers en de transportroutes waarvan u afhankelijk bent.
• Toets elke locatie op fysieke gevaren, nu en rond 2050, onder een scenario met lagere en een met hogere uitstoot.
• Zet de transitierisico’s voor uw sector op een rij: regels, prijzen, eisen van klanten en technologie.
• Schat per risico hoe waarschijnlijk het is en hoe hard het zou aankomen op korte, middellange en lange termijn, en rangschik ze.
• Besluit over maatregelen voor de belangrijkste risico’s, zoals bescherming tegen overstroming, een tweede leverancier of een plan om energie te besparen, en geef elke maatregel een eigenaar.
• Herhaal de analyse elk jaar, en wanneer u een locatie opent of van belangrijke leveranciers wisselt.

Gratis tools voor fysieke gevaren

Openbare tools tonen klimaatgevaren en projecties per adres of regio:

• EU: de Copernicus-dienst voor klimaatverandering, met klimaatgegevens en projecties voor heel Europa.
• Frankrijk: Géorisques voor gevaren per adres, en DRIAS voor klimaatprojecties.
• Duitsland: de klimaatatlas van de Duitse weerdienst (DWD).
• Nederland: de Klimaateffectatlas.
• Italië: IdroGEO van ISPRA, met het gevaar van aardverschuivingen en overstromingen per adres.
• Spanje: de viewer voor klimaatscenario’s van AdapteCCa.
• Polen: KLIMADA 2.0, met klimaatrisico’s per provincie en district.
• Verenigd Koninkrijk: de overheidscheck op het overstromingsrisico op lange termijn voor Engeland.

Zo doet u het in Greener Ahead

Greener Ahead rekent geen klimaatscenariomodellen door. Duurzaamheidsrapportage omvat de toelichtingen over klimaatrisico’s in de Uitgebreide module van de VSME: de vastgestelde gevaren en transitiegebeurtenissen, hoe blootstelling en gevoeligheid zijn beoordeeld, de tijdshorizonnen en uw aanpassingsmaatregelen, naast het adres en de ligging van elke locatie. CO₂-boekhouding meet de uitstoot achter uw transitierisico, zoals het energieverbruik dat blootstaat aan CO₂-prijzen. Duurzaamheidsrapportage kost €995 per jaar en CO₂-boekhouding €1.495, beide met onbeperkt aantal gebruikers, en u kunt ze 14 dagen gratis proberen zonder kaart. Raadpleeg de prijspagina voor de actuele details.

Een eenvoudig risicoregister

Voorbeelden van hoe een fabrikant zijn eerste risico’s kan vastleggen.

De analyse bruikbaar maken

Een paar gewoonten maken van een eenmalige oefening een stuurinstrument.

• Gebruik elk jaar dezelfde scenario’s en tijdshorizonnen.
• Noteer de bron en datum van elke risicokaart die u gebruikt.
• Betrek operations, inkoop en financiën, niet alleen de duurzaamheidsverantwoordelijke.
• Koppel elk belangrijk risico aan een maatregel met een eigenaar en een datum.
• Gebruik dezelfde analyse voor de bank, de VSME en klanten.