De EU-taxonomie uitgelegd voor bedrijven buiten de rapportageplicht

De EU-taxonomie is de lijst van de EU met economische activiteiten die als ecologisch duurzaam gelden, met technische criteria voor elke activiteit. Een activiteit is afgestemd als ze substantieel bijdraagt aan een van zes milieudoelstellingen, geen ernstige afbreuk doet aan de andere, en het bedrijf de minimale garanties naleeft. Sinds 2026 hoeven alleen bedrijven met meer dan 1.000 werknemers en €450 miljoen omzet erover te rapporteren, maar banken en klanten blijven andere bedrijven vragen stellen over specifieke investeringen.

Wat is de EU-taxonomie?

De EU-taxonomie is de classificatie van de EU van ecologisch duurzame economische activiteiten, ingesteld bij de Taxonomieverordening (EU) 2020/852. Ze somt activiteiten op, zoals gebouwen renoveren, zonnestroom opwekken of cement maken, en legt voor elke activiteit technische screeningcriteria vast die zeggen wanneer die als duurzaam geldt. Ze beoordeelt activiteiten, geen bedrijven: een bedrijf rapporteert welk deel van zijn omzet, kapitaaluitgaven (CapEx) en operationele uitgaven (OpEx) uit activiteiten komt die aan de criteria voldoen.

De zes milieudoelstellingen

Elke activiteit wordt beoordeeld aan de hand van zes doelstellingen:

Mitigatie van klimaatverandering.
Adaptatie aan klimaatverandering.
Duurzaam gebruik en bescherming van water en mariene hulpbronnen.
Transitie naar een circulaire economie.
Preventie en bestrijding van verontreiniging.
Bescherming en herstel van biodiversiteit en ecosystemen.

In aanmerking komend en afgestemd

Een activiteit komt in aanmerking als ze is beschreven in een van de gedelegeerde handelingen, vooral de klimaathandeling (EU) 2021/2139 en de milieuhandeling (EU) 2023/2486. Ze is afgestemd als ze daarnaast drie toetsen doorstaat:

Ze draagt substantieel bij aan één doelstelling, zoals vastgelegd in de technische screeningcriteria voor die activiteit.
Ze doet geen ernstige afbreuk aan de andere vijf doelstellingen, waartoe een klimaatrisicobeoordeling voor de activiteit hoort.
Het bedrijf leeft de minimale garanties na op het gebied van mensenrechten, omkoping, belastingen en eerlijke concurrentie.

Wie erover moet rapporteren

Sinds Richtlijn (EU) 2026/470 geldt de taxonomierapportage onder de CSRD alleen nog voor bedrijven met meer dan 1.000 werknemers en meer dan €450 miljoen omzet; anderen mogen vrijwillig rapporteren. Een aparte gedelegeerde handeling vereenvoudigde de rapportagemodellen vanaf 2026 en laat bedrijven activiteiten weglaten die minder dan 10% van hun omzet, CapEx of OpEx uitmaken. Grote banken publiceren een green asset ratio, het deel van hun activa dat afgestemde activiteiten financiert, en obligaties volgens de Europese norm voor groene obligaties moeten hun opbrengst vooral aan afgestemde activiteiten besteden.

Waarom bedrijven buiten de regels vragen krijgen

De meeste bedrijven hoeven nooit taxonomiecijfers te rapporteren, maar de vragen bereiken hen via geldverstrekkers en klanten. Een bank die een renovatie, zonnepanelen of een warmtepomp financiert, kan vragen of de investering aan de taxonomiecriteria voldoet, zodat ze de lening als groen kan tellen. Een grote klant die taxonomiecijfers rapporteert, kan sommige inkopen als afgestemde CapEx tellen, zoals een renovatie of de installatie van energie-efficiënte apparatuur, en kan de leverancier die het werk deed daarom om bewijs vragen dat het aan de criteria voldoet. De Aanbeveling (EU) 2023/1425 van de Commissie moedigt bedrijven, ook mkb-bedrijven, aan de taxonomie vrijwillig te gebruiken, bijvoorbeeld om te laten zien dat één investering is afgestemd, ook als het bedrijf als geheel niet rapporteert.

Een uitgewerkt voorbeeld: uw gebouw renoveren

Een bedrijf dat zijn kantoor renoveert, vraagt een groene lening aan. De taxonomie-activiteit is 7.2, renovatie van bestaande gebouwen. Het belangrijkste criterium is dat de renovatie de primaire energievraag van het gebouw met minstens 30% verlaagt, aangetoond met een energiebeoordeling voor en na de werkzaamheden. De bank kijkt ook naar de criteria voor geen ernstige afbreuk, zoals een klimaatrisicobeoordeling voor het gebouw en dat minstens 70% van het niet-gevaarlijke bouw- en sloopafval wordt voorbereid voor hergebruik of recycling. Bewaar deze documenten bij de investering, want de bank kan ze opnieuw opvragen wanneer ze de lening herbeoordeelt.

Zo doet u het in Greener Ahead

Greener Ahead beoordeelt geen afstemming op de taxonomie. CO₂-boekhouding in Greener Ahead geeft u de energie- en uitstootcijfers achter een aanvraag voor een groene lening of een verzoek van een klant: uw voetafdruk per scope en per jaar, met de emissiefactor en bron achter elke ton. Duurzaamheidsrapportage stelt een VSME-rapport op, de vrijwillige EU-standaard die banken en klanten kunnen vragen van bedrijven buiten de rapportageplicht. CO₂-boekhouding kost €1.495 per jaar en Duurzaamheidsrapportage €995, beide met onbeperkt aantal gebruikers, en u kunt ze 14 dagen gratis proberen zonder kaart. Raadpleeg de prijspagina voor de actuele details.

Activiteiten waar bedrijven het vaakst naar worden gevraagd

De activiteiten achter de meeste vragen over groene leningen en van klanten, met de vraag die er meestal bij hoort.

Veelvoorkomende taxonomie-activiteiten en typische vragen
Activiteit	Nummer	Typische vraag
Renovatie van bestaande gebouwen	7.2	Verlaagt de renovatie de primaire energievraag met minstens 30%?
Installatie van energie-efficiënte apparatuur	7.3	Welke maatregelen, en voldoen ze aan de gestelde eisen?
Technologieën voor hernieuwbare energie op gebouwen	7.6	Welke zonnepanelen, warmtepompen of batterijen zijn geïnstalleerd?
Elektriciteitsopwekking met fotovoltaïsche zonne-energietechnologie	4.1	Is er een klimaatrisicobeoordeling gedaan voor de installatie?
Verwerving en eigendom van gebouwen	7.7	Welk energielabel heeft het gebouw?

Voordat u een taxonomievraag beantwoordt

Antwoord over de investering, met bewijs, in plaats van over het bedrijf in het algemeen.

Zoek de taxonomie-activiteit die bij de investering past.
Lees het criterium voor substantiële bijdrage en verzamel het bewijs.
Controleer de criteria voor geen ernstige afbreuk, inclusief een klimaatrisicobeoordeling.
Bewaar het bewijs bij de investering, niet alleen in het antwoord.
Zeg duidelijk wanneer een investering in aanmerking komt maar de afstemming niet is aangetoond.