Gegevens verzamelen3 min leestijd

ESG-KPI’s: de indicatoren die bedrijven rapporteren, met de VSME-lijst

Welke ESG-indicatoren bedrijven daadwerkelijk rapporteren, met de vrijwillige EU-standaard (VSME) als lijst: energie, emissies, water, afval, personeelsaantal, gezondheid en veiligheid, beloning en zakelijk gedrag, met voor elke indicator de eenheid en gegevensbron en hoe u uw eigen set kiest.

Glazen potten met watermonsters, van helder tot amber, op een vensterbank in een lab

ESG-KPI’s zijn de cijfers waarover een onderneming rapporteert op milieu-, sociale en governanceonderwerpen, elk met een definitie, eenheid, periode, afbakening en bron. De vrijwillige EU-norm (VSME) biedt een erkende kernlijst: energieverbruik, Scope 1- en 2-emissies, emissie-intensiteit, water, afval, biodiversiteit, personeelsaantallen, personeelsverloop, ongevallen, minimumloon, loonkloof waar vereist, collectieve onderhandelingen, opleidingsuren en corruptieveroordelingen en boetes.

Hoe kiest u een bruikbare ESG-indicator?

Een ESG key performance indicator is een cijfer dat laat zien hoe een bedrijf presteert op een milieu-, sociaal of governance-onderwerp. Om bruikbaar te zijn heeft het een duidelijke definitie nodig, een eenheid, een periode, een afbakening die aangeeft welke vestigingen en entiteiten het omvat, en een brondocument erachter. Dezelfde definitie moet elk jaar worden gebruikt, anders zegt de trend niets. Klanten, banken en investeerders vragen steeds vaker om dezelfde set, dus het loont om een erkende lijst te gebruiken in plaats van er zelf een te verzinnen.

Milieu-indicatoren

De Basic-module van de vrijwillige EU-standaard voor duurzaamheidsrapportage (VSME) vraagt om deze milieugegevens:

  • Totaal energieverbruik in MWh, uitgesplitst in elektriciteit en brandstoffen, en hernieuwbaar en niet-hernieuwbaar.
  • Scope 1- en Scope 2-broeikasgasemissies in ton CO₂e, en emissie-intensiteit per euro omzet. Scope 3 wordt aangemoedigd.
  • Emissies naar lucht, water en bodem, voor zover het bedrijf deze al wettelijk of onder een milieumanagementsysteem rapporteert.
  • Het aantal en de oppervlakte van locaties in of nabij biodiversiteitsgevoelige gebieden, en het landgebruik.
  • Totale wateronttrekking in m³, en waterverbruik op locaties in gebieden met hoge waterstress.
  • Totaal afval in ton, uitgesplitst in gevaarlijk en niet-gevaarlijk, en het aandeel dat naar recycling of hergebruik gaat. Producenten voegen de massa van hun belangrijkste materialen toe.

Sociale indicatoren

Voor het personeelsbestand vraagt de VSME om:

  • Het aantal werknemers naar type contract, geslacht en land, en het personeelsverlooppercentage voor bedrijven met 50 of meer werknemers.
  • Het aantal en het percentage registreerbare arbeidsongevallen, en het aantal dodelijke slachtoffers.
  • Of werknemers ten minste het toepasselijke minimumloon verdienen, en de loonkloof tussen vrouwen en mannen waar de wet al vereist dat u die rapporteert.
  • Het aandeel werknemers dat onder een cao valt.
  • Gemiddelde opleidingsuren per werknemer, naar geslacht.

Governance-indicatoren

In de Basic-module gaat governance vooral over beleid en zakelijk gedrag: of het bedrijf beleid heeft voor zijn duurzaamheidsonderwerpen, en het aantal veroordelingen en de hoogte van boetes voor corruptie en omkoping. De Uitgebreide module voegt de genderdiversiteit van het bestuursorgaan toe, en of het bedrijf een gedragscode, transitieplan en doelstellingen heeft. Andere raamwerken, zoals de GRI Standards, hebben langere lijsten, maar behandelen dezelfde kern.

Uw eigen set kiezen

Begin met wat al van u wordt gevraagd: klantvragenlijsten, de bank, een rating zoals EcoVadis. Het meeste daarvan staat in de VSME-lijst. Voeg de twee of drie cijfers toe die voor uw bedrijf het belangrijkst zijn, zoals brandstof voor een wagenpark bij een transportbedrijf of water bij een voedingsproducent, en definieer elk gegeven één keer. Minder indicatoren met echte gegevens zijn beter dan een lange lijst met schattingen.

Zo doet u het in Greener Ahead

Duurzaamheidsrapportage in Greener Ahead stelt een VSME-rapport samen met alle basis- en uitgebreide indicatoren, legt uit wat elke indicator vraagt en uit welk document die afkomstig is, en zet de cijfers van vorig jaar naast die van dit jaar. Dit kost €99 per maand voor onbeperkt veel gebruikers. CO₂-boekhouding berekent de energie- en emissiegegevens uit uw facturen voor €149 per maand. U kunt beide 14 dagen gratis uitproberen zonder creditcard. Controleer de prijspagina voor de actuele details.

Kernindicatoren met eenheid en bron

De kernindicatoren uit de VSME Basic-module die de meeste ondernemingen uit hun eigen administratie kunnen rapporteren.

Kern-ESG-indicatoren met eenheid en databron
IndicatorEenheidWaar de data vandaan komt
EnergiegebruikMWhFacturen voor elektriciteit, gas en brandstof
Scope 1- en 2-emissiest CO₂eEnergiegegevens en emissiefactoren
Emissie-intensiteitt CO₂e per miljoen € omzetEmissies en de jaarrekening
Wateronttrekkingm³Waterfacturen of meterstanden
Afvalton, gevaarlijk en niet-gevaarlijkOverzichten van afvalverwerkers
Werknemerspersoneelsaantal per contract, geslacht, landHR-gegevens
Arbeidsongevallenaantal en frequentiegraadOngevallenregister
Opleidinguren per werknemerOpleidingsregistraties
Corruptieveroordelingen en boetesaantal en €Juridische en financiële administratie

Regels voor een bruikbare indicator

Pas deze toe op elk cijfer dat u publiceert.

  • Leg de definitie één keer vast en gebruik die elk jaar.
  • Vermeld de periode en welke locaties en entiteiten zijn meegenomen.
  • Bewaar het brondocument voor elk cijfer.
  • Toon het cijfer van vorig jaar naast dat van dit jaar.
  • Markeer schattingen als schattingen en leg uit hoe ze zijn gemaakt.

Bronnen en scope

Deze gids helpt u bij de voorbereiding. Controleer voordat u het rapport deelt welke eisen de gekozen standaard stelt en welke gegevens de ontvanger nodig heeft.

Meer gidsen voor uw rapportage