Prawo UEZaktualizowano 3 min czytania

Jawność wynagrodzeń w październiku 2026 r. – które kraje mają już przepisy i co powinni zrobić pracodawcy

Termin wdrożenia dyrektywy o przejrzystości wynagrodzeń upłynął 7 czerwca 2026 r. Cztery miesiące później tylko kilka państw wdrożyło ją w całości. Sprawdzamy sytuację we Włoszech, Polsce, Holandii, Francji, Hiszpanii i Niemczech oraz wyjaśniamy, dlaczego pracodawcy powinni już zacząć przygotowania.

Pracownicy w różnym wieku wchodzą pieszo i wjeżdżają na rowerach przez bramę fabryki na początku zmiany

Aktualizacja, 30 października 2026 r.: od czasu tego wpisu Dania złożyła 8 października 2026 r. swój projekt ustawy, który ma obowiązywać od 1 marca 2027 r., a przepisy greckie wchodzą w życie 1 listopada 2026 r. Francuski projekt przewiduje teraz nowy system od 1 stycznia 2028 r. Tabela poniżej pokazuje stan na 1 października.

Państwa członkowskie miały czas do 7 czerwca 2026 r. na wdrożenie unijnej dyrektywy o jawności wynagrodzeń, dyrektywy (UE) 2023/970, do prawa krajowego. Cztery miesiące później większość nie skończyła. Włochy, Malta, Słowacja i Litwa mają pełne ustawy. Polska stosuje część przepisów od grudnia 2025 r. Holandia i Francja mają projekty ustaw w parlamencie, Hiszpania projekt rozporządzenia, a Niemcy nie opublikowały jeszcze żadnego projektu.

Dla pracodawców brzmi to jak chwila oddechu. Jest jednak krótsza, niż się wydaje.

Na jakim etapie są najważniejsze kraje 1 października 2026 r.

Wdrożenie dyrektywy o jawności wynagrodzeń w poszczególnych krajach, 1 października 2026 r.
KrajStanCo obowiązuje teraz
WłochyDekret ustawodawczy nr 96 z 7 maja 2026 r., obowiązuje od 7 czerwca 2026 r.Obowiązują przepisy krajowe
PolskaNowelizacja Kodeksu pracy obowiązuje od 24 grudnia 2025 r.; ustawa o pozostałych przepisach to projekt rządowy, którego przyjęcie przez Radę Ministrów zaplanowano na czwarty kwartał 2026 r.Informacja o wynagrodzeniu dla kandydatów i zakaz pytania o obecne zarobki
HolandiaProjekt ustawy 36949 skierowany do parlamentu 21 maja 2026 r.; debata plenarna zaplanowana na 7 grudnia 2026 r.; planowane wejście w życie 1 stycznia 2027 r.Obecne przepisy o równym traktowaniu
FrancjaProjekt ustawy nr 944 złożony w Senacie 10 września 2026 r. w trybie przyspieszonymObecny wskaźnik równości płci
HiszpaniaProjekt dekretu królewskiego zmieniającego dekret królewski 902/2020, konsultacje publiczne w sierpniu 2026 r.Obecne przepisy o rejestrze i audycie wynagrodzeń
NiemcyBrak projektu; 16 lipca 2026 r. rząd poinformował, że wciąż wyjaśnia poszczególne kwestieUstawa o przejrzystości wynagrodzeń (Entgelttransparenzgesetz) z 2017 r.

Dlaczego warto rozpocząć przygotowania przed przyjęciem krajowej ustawy

Niewdrożona dyrektywa co do zasady nie tworzy bezpośrednich obowiązków dla prywatnych pracodawców. Sądy muszą jednak w miarę możliwości wykładać krajowe przepisy o równym wynagrodzeniu zgodnie z nią, a prawo do równego wynagrodzenia za pracę o jednakowej wartości jest w traktatach UE od dziesięcioleci. W praktyce praca, której wymaga dyrektywa, zajmuje miesiące, a pierwsze terminy są blisko.

  • Pierwsze sprawozdania o luce płacowej między kobietami a mężczyznami pracodawców zatrudniających co najmniej 150 osób są według dyrektywy wymagane do 7 czerwca 2027 r. i dotyczą 2026 r. Tam, gdzie kraj się spóźnia, termin wyznaczy jego ustawa, ale dane za 2026 r. powstają już teraz.
  • Widełki płacowe przed zatrudnieniem i zakaz pytania kandydatów o dotychczasowe zarobki łatwo wprowadzić, a we Włoszech i w Polsce już obowiązują.
  • Obiektywne, neutralne płciowo kryteria płacowe wymagają wartościowania stanowisk. Bez niego nie wykażesz, że dwie prace mają albo nie mają jednakowej wartości, a do tego pytania sprowadza się każdy wniosek o informację i każde sprawozdanie o luce płacowej.

Co przygotować teraz, niezależnie od kraju

  1. Pogrupuj stanowiska, na których wykonywana jest praca o takiej samej wartości. Weź pod uwagę wymagane umiejętności, wysiłek, odpowiedzialność i warunki pracy.
  2. Oblicz lukę płacową w każdej kategorii, osobno dla płacy zasadniczej i zmiennych składników wynagrodzenia, jako średnią i medianę. Zwróć uwagę na każdą kategorię, w której luka wynosi 5% lub więcej i nie da się jej wyjaśnić obiektywnymi kryteriami: według dyrektywy, jeśli nie zostanie usunięta w ciągu sześciu miesięcy, wymaga to wspólnej oceny wynagrodzeń z przedstawicielami pracowników.
  3. Spisz, jak ustala się wynagrodzenie i ścieżkę awansu płacowego, językiem, który pracownik znajdzie i zrozumie.
  4. Przygotuj się na wnioski. Pracownicy będą mogli zapytać o własny poziom wynagrodzenia i średnie wynagrodzenie, w podziale na płeć, osób wykonujących tę samą pracę lub pracę o jednakowej wartości, a odpowiedzi trzeba będzie udzielić w ciągu dwóch miesięcy.

Pełną listę obowiązków wraz z terminami sprawozdań według wielkości firmy znajdziesz w naszym przewodniku po unijnej dyrektywie o jawności wynagrodzeń. Dobrowolny standard zrównoważonego rozwoju wymaga podania luki płacowej tam, gdzie prawo już nakłada obowiązek jej raportowania, więc gdy zacznie obowiązywać Twoja krajowa ustawa, te same obliczenia posłużą też do raportu VSME.

Czytaj dalej